مىپوشند و مىآشامند و بنا بر اين چرا آنها را اطاعت كنيم پس روحانيون را بايد ستايش كرد . اين روحانيون واسطهء در ايجادند و زمام گردش روزگار و حركات و تمام دگرگونيها بدست آنها بود و اينان هستند كه از مبدأ كل و حضرت ربوبى فيض گيرند و بما رسانند اين روحيان عبارتند از مدبرات كواكب هفتگانه كه بنام هياكل ناميده شده‌اند و براى هر امرى روحانى هيكلى بود و براى هر هيكلى فلكى بود و نسبت امر روحانى بدين هيكل كه ويژهء اوست بمانند نسبت روح است بر تن و بنا بر اين روح رب و خداى او بود و مدبر او بود اينان هياكل را نيز ارباب ناميده‌اند و گاه آباء ناميده‌اند و عناصر را امهات ناميده‌اند و بالاخره از امتزاج آنها مواليد پديد آيد در هر حال اسباب نزول باران و برف و حوادث جوى را به اينها نسبت دهند اينان به متوسطانى ديگر قائلند كه آنها را قواى ساريهء در جميع موجودات ميدانند و يا هدايت شايعه و مدبرات شايعه در همهء موجودات ميدانند بطورى كه هيچ موجودى از اين قوت و يا هدايت ساريه عارى نبود و بنا بر اين احوال روحانيان از روح و روح بود از نعمت و لذت و راحت و بهجة و سرور در جوار رحمت حق بود و يا در جوار ارباب بود طعام و شراب آنها تقديس و تسبيح بود و انس آنان بذكر خدا بود همه مطيع فرمان خداى جهانند از ملائكه كروبى كه در جهان قبض‌اند و ملائكه كروبى كه در جهان قبض‌اند و ملائكه روحانى كه در بسطاند در اينجا مناظراتى كه بين صابئيان و حنفاء وجود دارد و شده است بيان كند ، بسيارى از مسائلى كه در فلسفه اشراق آمده است در عقايد صابئيان و حنفاء ديده مىشود . البته شهاب الدين بيشتر متوجه حنفاء است بل نتبع ملة ابراهيم حنيفا بنا بر اين صابئيان توجه زيادتر به ارباب انواع و هياكل دارند و حنفاء متوجه به نور محض و روحانى محض‌اند پارهء از مناظرات صابئيان و حنفاء اين است كه صابئين گويند كه روحانيات موجوداتى هستند كه از لا شىء ابداع شده‌اند نه از ماده و نه از هيولى بوند و همهء آنها جوهر واحدى هستند و جواهر آنها انوار محضه بوند و ظلمتى در آنها نبود و از شدت ضياء به حس ادراك نشوند و گويند نوع انسانى مركب از عناصر چهارگانه بود و مؤلف از ماده و صورت ماده و هيولى سنخ شرند و منبع فسادند ، حنفاء اين گونه مطالب را مردود ميدانند ( رجوع شود به شهرستانى ضميمهء ابن حزم ص 95 - 102 ) ابن حزم اندلسى گويد : اينان ستارگان هفتگانه را مقدس دانند و قائل به دو اصلند ، يعنى نور و ظلمت علاوه بر احترام خاص به ستارگان هفتگانه بروج دوازده‌گانه را نيز بزرگ مىدانند و در بت‌هاى خود مصور كنند و براى آنها قربان كنند و در شبانه‌روز پنج بار نماز گزارند آن طور كه نزديك به نماز مسلمانان بود ، ماه رمضان روزه